İzleyiciler

Orkide Saksi Degistirme




Orkide Saksı Değişimi

Diğer bitkiler gibi orkideler de zaman zaman saksı değişimine ihtiyaç duyarlar. Saksı değişimine karar vermek için bitkinin ve saksı harcının durumunu göz önünde bulundurmak gerekir. Genel olarak 2-3 yılda bir saksı değişim ihtiyacı doğar ancak bu süre kesin bir kural değildir. Eğer saksı harcının tuzlandığı düşünülüyorsa, saksıda kahverengileşmiş ölü kökler varsa ve bitki kökleri aşırı çoğalıp saksıdan dışarı çıkıyorsa saksı değişim ihtiyacı var demektir. Saksı değiştirmekteki amaç substrat yenilemektir bunun dışında sık sık orkide saksısı değiştirmek gereksizdir.

Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?

Saksı değişimi için en uygun zaman türlere göre farklılık gösterebilir ancak genel olarak çiçeklenmeden hemen sonra herhangi bir tarihte veya ilkbahar mevsiminde büyüme evresi başladığında yapılabilir. Saksı değişim takvimi

Saksı harcı (Substrat)

Orkide Saksı Değişimi
Kullanılacak saksı harcını kendi ihtiyaçlarınıza göre hazırlayabilir veya çiçek malzemeleri satışı yapan alışveriş merkezleri, çiçekçiler ve internet gibi çeşitli satış kanallarından orkideler için özel olarak hazırlanmış saksı harcı satın alabilirsiniz. Orkideler için saksı harcı çam kabukları, osmunda yosunu (eğrelti otu), hindistan cevizi lifleri (cocopeat), sphagnum yosunu, perlit, odun kömürü kırıkları gibi kolay bozulmayan, havadar malzemelerden oluşur. Bahçe toprağı gibi klasik toprak karışımları içermez, bazı karışımlarda az da olsa bataklık torfu (peat moss) kullanılmaktadır.  Her bitki için kullanılacak saksı harcı farklılık gösterebilir, bazı orkide yetiştiricileri bitkinin o güne kadar yaşadığı saksı harcının en uygun saksı harcı olduğunu ve aynı karışımın hazırlanması gerektiğini tavsiye etmektedir. Ancak orkidenin bulunduğu yer, köklerdeki gelişim ve saksı büyüklüğü gibi değişen etkilere uygun saksı harcı seçimi yapılması daha uygundur.

Bitki kökleri inceyse nem ihtiyacını karşılamak amacıyla saksı harcı ince tanelerden oluşturulmuş karışım, bitki kökleri kalınsa daha fazla havalanma ihtiyacı duyacaklarından iri taneli saksı harcı tercih edilmelidir. Burada bir diğer belirleyici etken sulama sıklığıdır. Orkideler saksının yapısına göre veya bulunduğu ortamın nemine göre sulama ihtiyacı değişebilir, Sık sulama yapılıyorsa iri taneli, az sulama yapılıyorsa nemi korumak amacıyla ince taneli karışımlar tercih edilmelidir. Asıl olan bitkinin rahatıdır hangi karışımın uygun olduğunu bitki kendi gösterecektir.

Saksı harcını ister kendiniz hazırlayın ister hazır satın alın saksı harcı kullanılmadan önce yeterli neme sahip olmalıdır. Bunun için saksı değişimi yapmadan önce harç sıcak suda bir gün bekletilirek suyu emmesi sağlanır. Daha sonra harç süzülüp, yıkanıp tozundan arındırıldıktan sonra gölge bir yere dinlenmeye alınır. Hafif nemli, ıslak sünger kıvamına gelince kullanıma geçilebilir.

Saksı Seçimi

Genç bitkiler gelişimini sürdürdükleri için saksı boyutu büyütülebilir ancak yaşlı bitkiler için çoğunlukla gerek yoktur. Orkideler nadiren bulundukları saksıdan daha büyük saksılara ihtiyaç duyarlar bunun için saksı değişiminde aynı saksı büyüklüğü tercih edilmelidir. Eğer kök gelişimi büyük saksıya geçmeyi gerektiriyorsa 2 yıllık gelişimi düşünerek uygun saksı büyüklüğüne geçilebilir. Saksı seçiminde son yıllarda şeffaf saksılar tercih edilmektedir. Bunun sebebi şeffaf saksıların bazı avantajlar sunmasıdır. İçi gözüktüğünden köklerin gelişimi izlenebilmekte, zararlı böcek olup olmadığı ve sulama ihtiyaçları gözle kontrol edilebilmektedir. Aynı zamanda orkide kökleri klorofil içermekte, yapraklar gibi fotosentez yapmaktadır. Bu sebeple köklerin güneş ışınlarını görmesi bitki gelişimi için gereklidir.

Hazırlık

Saksı değişimi yapılmadan bir iki gün önce normal gübreleme programına uygun gübreleme yapılarak bol suyla sulanır. Sulama bitkiyi daha dinç tutar ve saksı harcının köklerden kolay ayrılmasına yardımcı olur.
Makas ve bıçak alkole veya çamaşır suyuna batırılarak dezenfekte edilir. Dezenfeksiyon bitkilerin hastalıklarını bir birlerine taşımasına engel olur.
Aynı saksı kullanılacaksa %10 luk çamaşır suyu ve fırça yardımıyla temizlenip durulandıktan sonra kullanılmalıdır.

Saksı değişimi

1. Adım Saksıyı ters çevrip bir elle bitkiyi tutarken diğer el yardımıyla silkeleme yaparak bitkiyi saksıdan ayırın. Genelde ayırma işlemi kolaydır ancak zorlanma olursa bıçak yardımıyla köklerin saksıdan ayrılması sağlanır.
2. Adım Bitki saksıdan ayrıldıktan sonra köklerin içine yerleşmiş saksı harcını tamamen temizlemeye çalışın. Çoğu zaman bitki köklerini sallayarak substratı ayırmak mümkündür, ancak kök yumağı içinde kalan substratı temizlemek kolay değildir bunun için suya tutarak temizleme yapmaya çalışmak işlemi kolaylaştıracaktır.
3. Adım Çürümüş kökleri makas yardımıyla kesip temizleyin. Tabanda çürümüş kökler fazlaysa ve temizlemeyle kök azalıyorsa büyük saksıya geçmeye gerek yoktur aynı boyutta saksıyla devam edilir. Kök yumağı canlı ve büyümeye devam ediyorsa bir boy büyük saksıya geçilmelidir.
4.Adım Saksı tabanına direnajı artırmak için seramik kırıkları veya köpük koyulmalıdır. Yayvan saksılar için bunu yapmaya gerek yoktur.
5.Adım Yeni sürgünlerın ve yaprakların saksı harcından aşağıda kalmamasına özen göstererek bitkiyi saksının ortasına yerleştirin ve saksı harcını yanlardan doldurun.
6. Adım Parmağınızla harcı bitki köklerine doğru ittirin ve saksıyı sertçe yere vurarak saksı harcının köklerin arasına yerleşmesini sağlayın. Daha sonra tahta sopa yardımıyla saksı harcını yerleştirmeye devam edin. Bu esanada köklerin korunması için azami dikkat gösterin.
Not: Yanlara doğru büyüyen orkide (sympodial) türleri yaşlı yapraklar saksı kenarına yakın olacak şekil de yerleştirilmelidir. Büyüme genç sürgünler yönünde olacağı için orkide ilerde saksı merkezine yerleşecektir. Dikine büyüyen orkide türleri (Monopodial) ise tam saksı merkezine yerleştirilmelidir.

Saksı değişim sonrası bakım

Saksı değişimi yapıldıktan sonra bitki gölge ve serin bir yere yerleştirilip zaman zaman su püskürtülerek nem ihtiyacı giderilmeli 5-6 gün sulama yapılmamalıdır. 3-4 hafta sonra gübreli su verilebilir.


20 yorum:

Oya dedi ki...

Merhaba,
Sayenizde cok yararlandim, bundan sonra orkidem daha saglikli olacaktir.... cok faydalandim, cok tesekkur ederim.

kattyperry dedi ki...

orkidemin saksısını değiştirmek istiyorum ama şu anda çiçekleri var zarar gelir diye korkuyorum. sizce ne zaman değiştirmeliyim?

Adsız dedi ki...

ORKİDEMİN KÖKLERİ ÇÜRÜMÜŞ BİR TARAFTANDA YAPRAK VERİYOR HALA KURTARABİLİRMİYİM

idil dedi ki...

i. Bir tanesi de çiçek sapından sürgün verdi. Yeni bir bitkicik oluşuyor.Çiçek saplarını özellikle budamadım.Yeni bitkicikler olur diye.Çiçeklenme evresi tamamlananları, iki üç haftada bir bir litre suda bir çay kaşığı (üç 20) kompoze erittiğim su ile suluyorum.Bu aydan itibaren de çiçeklenme için gübre vereceğim.Tabii her ikisinde de iz elementler var.Gövdeden sürgün verenlerin saksılarını herhalde önümüzdeki yıl yıl büyütmem gerekecektir değil mi?

sumru dedi ki...

Merhaba sn İdil 1 lt suya 1 çay kaşığı gübre fazla olabilir su kalitenizin çok iyi olduğunu varsaysak bile fazla gelir. Öneri olarak ben 4 litreye 1/2 çay kaşığı veriyorum ancak özellikle yazın her sulama suyuna katıyorum. Gübreleme konusunda detaylı bir makale hazırlığım var umarım herkezin ulaşacağı çok ucuz temin edilecek gübrelerle kendi orkide besinimizi hazırlayabileceğiz. Fotoğraflarla tuz değerlerini, su kalitesinin etkisini ve dönemsel olarak hangi gübreyi vermemiz gerektiğini açıklamaya çalışacağım. Kompoze gübre kullanan biri olarak sizin deneyimlerinizden de faydalanabiliriz. Gövde sürgünlerini ilkbahar döneminde ayırmak daha iyi oluyor aktif büyüme dönemi olduğu için stresi çabuk atlatıyorlar.

canann dedi ki...

Merhaba, benim orkideminde kökleri dışarıya doğru büyüyor. Sanırım saksısının değişmesi gerekiyor. Şimdi değiştirsem bir sorun olur mu?

sumru dedi ki...

Merhaba sn. canann çok aşırı büyümediği sürece değişim yapmanız şart değil. Bu aylar çiçeklenme mevsimi başlangıcı olduğu için ertelemenizde fayda var. Tavsiye edilen saksı değişim zamanı çiçeklenmeden sonra köklerin aktif büyüme evresine geçmeye başladığı dönem. İlkbahar-yaz dönemi.

Kerem dedi ki...

Ben iki yıl kadar önce orkideme bakım yapılsın diye çiçekçiye götürdüm ve çiçekci orkidemi dah büyük bir saksıya aldı ve de Dalını 2 boğum altından kesti ve ogünden beri orkidem yeni dal vermedi ha bire kök ve yaprak çıkarıyor son derece sağlıklı ama dal vermiyor.Dal vermesi için ne yapmak gerekir.

sumru dedi ki...

Merhaba sn. Kerem
Çiçeklenmemenin en büyük nedeni yetersiz ışıklanma. Yapraklar açık renkli ve ışığa yöneliyorsa büyük ihtimalle yetersiz ışıklanma vardır. Eğer ışık yeterli ışıkta sorun yok diyorsanız sabit sıcaklık neden olabilir.

Yaz-kış-gece-gündüz sürekli belli sıcaklıklarda duruyorsa bu da çiçeklenme sorunu yaşatabilir. Çiçeklenme için en uygun sıcaklık 18-22 C derece arası teşvik için önce düşük sıcaklığa çekip biraz loş bir alan seçebilirsiniz bu şekilde 1 hafta bekletip daha sonra normal ışık ancak yine 20 C derece civarı sıcaklıkta tutmalısınız.

Yüksek nem çiçeklenme için başka bir teşvik hepsini yaptınız olmadı ise nem artırıcı önlemler alabilirsiniz. Genelde merkezi ısıtmalı orta, doğu ve güneydoğu Anadolu için geçerli bir durum.

elif dedi ki...

merhaba,
bir hafta önce arkadaşım buket halinde orkide hediye etmişti.yapraklar giderek sararıyor.ne yapabilirim:( saksıya ekim yapılabilinir mi.? yoksa tohumlarını mı ekmeliyim.?

sumru dedi ki...

Merhaba sn. Elif buketin içinde köklü orkide var mı?

elif dedi ki...

Merhaba Sumru Hanım
Buketin içinde kök yok, kesilmiş bir halde bir dal var.
Kurtaramıyor muyuz.?
:(

Arda KAYA dedi ki...

ADIM.KAYA ..SLM ORKİDEYİ ZAMANINDA NORMAL BUDAMA YAPTIM FAKAT DAL KURUMAYA BAŞLADI DİBE KADAR SARARAM GEREKLİ.BİRDAHA DAL VERİRMİ.? ÇİÇEK AÇARMI.??DI.NE YAPM

gokay dedi ki...

Merhaba sn. Arda Kaya her budama çiçeklenmeye dönüşmez dal kuruması çok normal. Eğer kışın olsaydı çiçeklenme ihtimali daha yüksek olurdu. Yeniden dal vermesi için bir süre dinlenmesi gerekiyor orkide ne kadar güçlü olursa o kadar çiçek dalı üretiyor dinlenme dönemindeki bakım çiçeklenmesini etkileyecek.

sadece ben dedi ki...

Merhaba,
2 tane orkidem var. Bir tanesi 1 yıl önce budama yapmıştım.. fakat hala dal vermedi. Yaprakları çoğalıyor ve sağlıklı görünüyor, kökleri çıktı, uzadı ama hala dal ve çiçek vermedi.. Normal mi sizce?
Teşekkürlerç

gokay dedi ki...

sn.sadece ben normal bir durum. Orkideler yılda bir veya iki kez çiçekleniyor. Çiçekler ortama, bakıma ve bitki yaşına göre değişmekle birlikte 2-6 ay arası canlı kalabiliyor. Bu sürede bizim için yeterli oluyor. Orkideler için çiçeklenme mevsimi sonbahar-yaz arası dönem genelde loş ve grileşen kış aylarında rengarenk çiçekler açtığı için çok seviyoruz. Önümüzdeki ayları çiçeklenmek için bekleyebilirsiniz.

Çiğdem yılmaz dedi ki...

Orkidem bütün çiçeklerini döktü, sanırım dibinde su kalmıştı. Hala kurtarabilirmiyim ��

gokay dedi ki...

sn. Çiğdem Yılmaz(Kuzenimle aynı ad soyad tesadüf olabilir) Tabanında su kaldığı için, çiçekleri erken dökmüş olabilir ancak bu sorun olduğu anlamına gelmez uyarı olarak değerlendirebiliriz. Eğer ki çok uzun süre kökler suda kaldıysa örneğin. 2 haftadan fazla bu durumda köklerde sorun olabilir o zaman fotoğrafla durum kontrolü gerekir. Saksı içi kökleri ve gövdenin yakın çekim görüntüsü sorunu netleştirir. Sulamayı bir süre kısmak acil önlem olarak kullanılabilir. Genel kabul görmüş uygulamamız yazın 3 güne bir, kışın 5-7 güne bir sulama şeklindedir. Siz bunu ilk 2 hafta 7 güne bir sulama sonra 5-7 güne bir sulama şeklinde yapabilirsiniz.

Unknown dedi ki...

Yeni aldığım bitki için saksı değişimi gerekir mi?
Yine şeffaf mı olsun?
Kökleri daha çok yeşil renkte şeffaf, beyaz mı olması lazım?
Bir de cam saksı olursa altında delik olmayacak sorun olur mu?
Şimdiden teşekkürler

gokay dedi ki...

sn. Unknown İlk soruyu yanıtlayınca diğerleri şimdilik geçersiz olacak. Yeni orkideniz için saksı değişimi yapmamanızı öneririm. Bir sonraki yıla kadar bile bekleyebilirsiniz. Değişim yapacağınızda şeffaf saksı tercih etmeniz orkidenizin sağlığı için iyi olur, altında delik olmayan tüm saksılar orkide için hayati derecede tehlike oluşturur.